Pasen vieren op school

Jongeren weten niet wat Pasen is.

De laatste jaren zien we rond Pasen verslaggevers de straat opgaan. Zij houden jongeren een microfoon voor met de vraag: “Weet jij wat Pasen betekent?” Jaar na jaar weet slechts een minderheid dat het Paasfeest iets met Jezus te maken heeft, en daarvan noemt weer een klein gedeelte de Verrijzenis of Opstanding als reden voor het feest. Moeten scholen misschien meer aandacht besteden aan basiskennis van christendom en andere godsdiensten?

Bewuste aandacht voor christelijke feesten en symbolen.

Onze samenleving was eeuwenlang door-en-door christelijk, waarin veel kennis over de christelijke tradities als vanzelf werd overgedragen. Omdat het zo vanzelfsprekend was, hebben we er weinig aandacht aan besteed. Ongeveer zoals een vis niet weet wat water is. Pas als de vis op het droge komt, kan hij zich bewust worden van het belang van water.  Nu wij geconfronteerd worden met onwetendheid, worden we ons ervan bewust dat we toch meer aandacht moeten geven aan die christelijke tradities en symbolen – als we tenminste willen dat onze kinderen weten waar het over gaat.

Verlegenheid

Ook op school, bij ouders en bij leerkrachten komen we vragen tegen. De kinderen komen met allerlei vragen, en hoe moet je daarop ingaan?

“Juf, met Pasen, wat vier je dan eigenlijk?”

“Opstanding, dat kàn toch helemaal niet!”

“Waarom heet het eigenlijk goede vrijdag?”

“Kan opa ook nog uit zijn graf komen?”

Vooral als je zelf niet goed weet wat je nu wel of niet gelooft, wordt het moeilijk om met de kinderen hiermee aan de gang te gaan. Het Kerstfeest is wat dat betreft veel gemakkelijker: de geboorte van het kind Jezus kan iedereen wel als een wonderlijk gebeuren beleven. Maar de verrijzenis van Jezus uit de dood? Gevolg is dat we neigen te kiezen voor de makkelijke weg. We hebben het liever over de lente en het nieuwe leven in de natuur: de lammetjes, de eieren, de kuikentjes.

Het PAASFEEST van alle kanten belicht

In het Paasfeest zoals wij dat kennen, komen verschillende tradities bij elkaar. Tradities die ieder hun eigen symbolen, verhalen en gebruiken meenemen. Om een en ander goed te begrijpen, legt René Klaassen (identiteitsbegeleider Sol-Nijmegen) in zijn brochure “het PAASFEEST van alle kanten belicht” deze tradities uiteen:

• In het joodse Paasfeest, Pesach, staat het verhaal van de uittocht centraal: het joodse volk dat met Mozes uit de slavernij in Egypte weet te ontkomen. De verhalen over hun lange reis door de woestijn. Het joodse paasmaal, met al haar tradities en gebruiken viert de herinnering aan die gebeurtenissen.

• In het christelijke Paasfeest staat men stil bij Jezus van Nazareth, die naar Jeruzalem is gegaan om daar het Joodse Paasfeest te vieren, maar het wordt zijn dood. De verhalen van de Goede Week: de intocht in Jeruzalem, het laatste avondmaal en het lijdensverhaal lopen uit op de kruisiging en de verrijzenis. Deze verhalen en de gegroeide gebruiken en symbolen liggen aan de basis van het christelijke Paasfeest.

• En er is nog veel meer, want de oude natuurvolken die onze streken bewoonden vierden ook hun feesten aan het einde van de winter. De kenmerken van die feesten zien we nu in het paasfeest weer terug in de vorm van de paasvuren, de hazen, het eieren zoeken, en de versierde takken in de huizen.

Bijbelverhalen

Naast deze verstrengeling van tradities speelt ook de moeilijke boodschap van Pasen een rol. Het gaat immers over lijden en dood. Is dat bijbelse lijdensverhaal wel geschikt voor jonge kinderen? En welke kinderbijbels kan je dan het beste gebruiken? In de bovenbouw speelt eerder de vraag naar beperking. Het hele lijdensverhaal is te lang. Welke verhalen zijn belangrijk om de achtergronden van het christelijke Paasfeest te begrijpen en welke kun je weglaten?

Een Paasviering met kippevel.

Ten slotte zijn er de praktische vragen rond het feest. Wat voor viering moet het worden? Een paasmarkt, een paasontbijt, een uitvoering met dansjes en liedjes? En hoe brengen we er wat diepgang in? “Wat we eigenlijk willen bereiken, zei een leerkracht, is een kippevel-gevoel, zoals we dat ook soms bij kerstvieringen hebben.”  Daartoe dient er in een schoolviering een spanningsboog te zitten, die gevormd wordt door de afwisseling van goed gekozen liedjes, verhalen en symbolen. En daarbij dient het authentiek te zijn. Als je bijvoorbeeld een verhaal vertelt, moet het jouw verhaal (geworden) zijn. Het verhaal moet je iets doen, je raken, anders kun je het beter niet vertellen. Alleen als het jou raakt, kan het anderen raken.

Begeleiding

Onze begeleiding zou bijvoorbeeld kunnen bestaan in:

• Bezinning: wat betekent Pasen voor ons?

• Bijscholing: bespreking en uitleg van de betekenissen van verhalen, gebruiken en symbolen. Hierbij kan de brochure “het PAASFEEST van alle kanten belicht” besproken worden.

• Hulp bij het voorbereiden van een viering, door suggesties en verhalen e.d. aan te reiken.

Uiteraard passen wij onze begeleiding aan uw vragen en wensen aan.

Terug