Het doel van C&SCO is dat scholen bewust en zelfstandig werken aan de sociale competentie van alle betrokkenen en aan het hanteren van conflicten op een constructieve, geweldloze manier. Dat gebeurt niet op een regelende maar op een betrekkende manier. Daarbij staan participatie, eigen verantwoordelijkheid en zelfsturing van alle betrokkenen centraal. Het gebeurt ook door het vormgeven van een krachtige leeromgeving, waardoor de sociale ontwikkeling van de leerling optimaal bevorderd en ondersteund wordt. Professionals binnen de school worden toegerust om zo’n leeromgeving te scheppen; ook bij hen wordt de sociale ontwikkeling bevorderd en ondersteund. Dit betekent dat er niet alleen gewerkt wordt aan kennis en vaardigheden omtrent het omgaan met conflicten, maar ook aan attituden, normen en waarden. De insteek om aan conflicten te werken in de school moet ontstaan vanuit een positieve blik: er wordt niet benadrukt wat niet goed gaat (in de trant van ‘leerlingen gebruiken steeds vaker geweld’), maar er wordt aangesloten bij wat wel goed gaat (‘leerlingen kunnen vaak al hun eigen conflicten oplossen’). Dit doel is niet een van bovenaf opgelegd, inhoudelijk vastomlijnd gegeven. Het doel is gericht op het inzetten van een ontwikkelingsproces, van actief en systematisch werken aan een setting waarin bewust geleerd wordt op het gebied van conflicthantering en sociale competentie teneinde een duurzame verandering binnen de school te bewerkstelligen.

 

De Naam C&SCO 

De afkorting C&SCO (uit te spreken als casco) is metafoor van het traject: C&SCO levert een structuur, gereedschap en bouwstenen, de scholen worden begeleid en toegerust door C&SCO-trajectbegeleiders om op basis daarvan geheel op maat hun eigen specifieke processen en producten vorm te geven en zo het geheel ‘af te bouwen’. C&SCO richt zich daarbij op de leeromgeving in de gehele school, die naast de cognitieve ontwikkeling ook de sociaal-emotionele ontwikkeling van het kind sterk kan beïnvloeden. C&SCO werkt op een manier die ervoor zorgt dat zowel leerlingen als directie, zowel leerkrachten als ouders zich betrokken en verantwoordelijk voelen voor hetgeen op school gebeurt. De hele school draagt zo zijn steentje bij aan de nadere invulling van het bouwwerk, ieder op zijn eigen manier.

 

De visie van C&SCO

Het traject C&SCO wil de leeromgeving optimaliseren door kennis, vaardigheden, gedrag en attituden van leerlingen, leerkrachten en het overige onderwijspersoneel op het gebied van conflicthantering en sociale competentie te verbeteren en te veranderen. Het gaat dus niet om kennisoverdracht in de vorm van lessen of om het aanleren van technieken. Verbeteren en veranderen is een ruim begrip: gedoeld wordt op een proces van bewustwording, van zelfbeschouwing en van onderzoek. Op het sociale vlak heeft iedereen al de nodige bagage, die doorgaans automatisch en vanzelfsprekend wordt gebruikt. Het gaat erom mensen meer bewust te maken van deze aanwezige competenties, hen te helpen hun handelingsrepertoire uit te breiden en te leren hun competenties bewuster en situatiegerichter te gebruiken. Met deze werkwijze laten we de methode waarbij verandering van attitude van bovenaf geïnstrueerd wordt, zoals in een lessenserie, achter ons. De inhoud, het ondersteunende materiaal en het instrumentarium binnen het traject conflicthantering, wordt vormgegeven vanuit eigen inzichten, karakter en ervaring van de deelnemers. Het leerlingenmateriaal wordt aangeboden in de vorm van activiteiten en oefeningen, waarbij wordt uitgegaan van en wordt voortgeborduurd op de reeds aanwezige kennis en praktijkervaringen van de leerling.

De leerkracht krijgt de rol sociaal competent te ‘zijn’ in plaats van leerlingen sociale competentie te ‘leren’. De leerkracht dient als voorbeeld/model voor de leerling door het sociaal competente gedrag voor te leven. Het modelgedrag van de leerkracht is een onderdeel van de krachtige leeromgeving (‘modeling’). In een krachtige leeromgeving wordt, volgens de principes van ‘actief, passend, echt en samen’, een veilig leef- en leerklimaat ontwikkeld waarin wordt gewerkt aan het oplossen van problemen. Dit gebeurt door:

Een krachtige leeromgeving, die de leerling en leerkracht veiligheid en structuur biedt, ondersteunt de ontwikkeling van een gezonde, constructieve omgang met conflicten bij leerlingen en zorgt dat deze haast automatisch en op een volkomen natuurlijke wijze in gang wordt gezet en gehouden. Een krachtige leeromgeving is een setting die stimulerend werkt op het lerend vermogen binnen de school en is een voorwaarde voor het bevredigen van fundamentele menselijke behoeften aan relatie, autonomie en competentie. Door de gerichtheid op een krachtige leeromgeving en op voorbeeldgedrag van professionals in de school kan de benadering van het traject C&SCO samenvattend worden gekarakteriseerd als contextgericht (in tegenstelling tot programma’s die voornamelijk inhoudsgericht zijn en losse lessen aanbieden).

 

De werkwijze van C&SCO

Kenmerkend voor C&SCO is dat het een traject op maat is. Dit traject omvat:

Voor dit gehele proces wordt de school ondersteund door een externe trajectbegeleider. De eerste stap is een intakegesprek met de externe trajectbegeleider op de school. Het is een oriënterend gesprek om wederzijdse verwachtingen en wensen helder op tafel te krijgen. Vervolgens wordt het traject ingezet bij de schoolleiding die bereid moet zijn aan het traject deel te nemen. Uitgangspunt van het traject is een kritisch zelfonderzoek resulterend in een diagnose van de bestaande situatie op school met betrekking tot het omgaan met conflicten en het leren van sociale competenties. Op basis hiervan wordt een schoolspecifiek werkplan geschreven voor de komende jaren. De school kan hiervoor een werkgroep samenstellen waarin alle betrokkenen vertegenwoordigd zijn: schoolleiding, leerkrachten, leerlingbegeleiders, ouders en leerlingen. Deze werkgroep kan ook zorgen voor het ontwikkelen van draagvlak onder alle betrokkenen

Daarna gaan de leerkrachten van de betrokken groepen en klassen, samen met de leerlingen, dit werkplan realiseren. De leerkrachten scheppen in de klas de context van een krachtige leeromgeving waarin conflicthantering wordt ‘voorgeleefd’. Leerkrachten kunnen in het sociale domein vooral iets overbrengen wanneer zij zich bewust zijn van hun eigen sterke en zwakke kanten, in dit geval: van hun conflictstijlen. Hier geldt meer dan ooit: ‘practice as you preach’, ofwel ‘zeg wat je doet en doe wat je zegt’. De leerlingen, als mede-eigenaar van het onderwijsleerproces, nemen op actieve wijze deel aan conflicthantering en sociale competentie in hun klas en in de school. Leerlingen kunnen bijvoorbeeld getraind worden als conflictbemiddelaar. Leerlingen zijn niet alleen onderdeel van het conflict maar ook van de oplossing. Ook schoolleiding, interne begeleiders, onderwijsondersteunend personeel en mogelijk andere professionals binnen de school hebben een aandeel in het uitvoeren van het werkplan. Conflicthantering en sociale competentie is iets dat vakoverstijgend is, waar het hele team achter moet staan en aan mee moet werken, in de klas en in de school. Het is een thema dat in elke les en daarbuiten een rol speelt en aan de orde kan komen.

 

Interesse?

Heeft u als school interesse om mee te doen?

Met al uw vragen kunt u terecht bij Jos Roemer, SOL Cuijk, 0485 - 316347, directie@sol-identiteitsbegeleiders.nl